QazETA sistemiyle yabancıların ülkeye girişinden önce dijital kontrol yapılması planlanıyor.
Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mariya Zaharova, Moskova’nın Kazakistan’ın göç mevzuatını düzenleme konusundaki egemenlik hakkına saygı duyduğunu, ancak yeni kuralların uygulanmasına ilişkin açıklamalara ihtiyaç bulunduğunu söyledi.
Zaharova, özellikle Avrasya Ekonomik Birliği (AEB) üyesi ülkelerin vatandaşlarını da ilgilendiren düzenlemenin mevcut uluslararası anlaşmalar çerçevesinde nasıl uygulanacağının netleştirilmesini beklediklerini belirtti.
Rus yetkiliye göre bu açıklamalar, vatandaşların iki ülke arasında sorunsuz seyahat edebilmesi, çalışma hayatını sürdürebilmesi, ticari ilişkilerin ve insani temasların gelişmesi açısından önem taşıyor.
Kazakistan hükümeti geçen hafta, vizesiz seyahat hakkına sahip ülkelerin vatandaşları için elektronik giriş izni (ETA – Electronic Travel Authorization) sisteminin uygulanmasına ilişkin kuralları onaylamıştı. Düzenleme, Rusya’nın yanı sıra Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) ve Avrasya Ekonomik Birliği üyesi ülkelerin vatandaşlarını da kapsayacak.
QazETA sisteminin 1 Kasım 2026’da deneme sürecine başlaması, 1 Temmuz 2027’den itibaren ise kapsama giren vizesiz ülke vatandaşları için zorunlu hâle gelmesi planlanıyor. Gerekli izni bulunmayan kişilerin ülkeye girişine izin verilmeyebilecek.
Başvuruların planlanan seyahatten en az 72 saat önce resmî QazETA platformu üzerinden yapılması gerekiyor. Bununla birlikte 16 yaşından küçükler, 65 yaşından büyükler, vize veya geçici ya da kalıcı oturma izni sahipleri, bazı transit yolcular, diplomatlar, resmî heyetler ve uluslararası taşımacılık personeli için istisnalar öngörülüyor.
Kazakistan bu kararı neden aldı?
Kazakistan’ın yeni uygulamayla temel olarak göç kontrolünü güçlendirmeyi, yabancı ziyaretçileri ülkeye gelmeden önce dijital ortamda değerlendirmeyi ve giriş prosedürlerini modernleştirmeyi hedeflediği belirtiliyor.
Elektronik izin sistemi sayesinde yetkililer, seyahat edecek kişilerle ilgili bilgileri önceden inceleyebilecek. Uygulama aynı zamanda göç işlemlerinin dijitalleştirilmesini ve sınır geçişlerinin daha düzenli yürütülmesini amaçlıyor. Ancak ETA alınması, ülkeye girişin kesin olarak garanti edildiği anlamına gelmiyor.
Kararın Rusya ile ilişkiler bakımından da önemli bir boyutu bulunuyor. İki ülke, Avrasya Ekonomik Birliği üyesi olarak ekonomik ve iş gücü hareketliliğine ilişkin ortak düzenlemelere tabi. Bu nedenle Moskova, yeni prosedürün mevcut anlaşmalarla nasıl bağdaştırılacağını öğrenmek istiyor.
Bazı uzmanlar ise Kazakistan’ın yeni sistemi, Rusya’da yeniden seferberlik ilan edilmesi ihtimalinde ülkeye yönelik olası yoğun göçü kontrol altında tutmak için kullanabileceğini öne sürüyor. Ancak uygulamanın bu amaçla getirildiğini doğrulayan resmî bir açıklama bulunmuyor.
Sonuç olarak Kazakistan, vizesiz seyahat uygulamasını tamamen kaldırmadan ülkeye giriş öncesinde yeni bir elektronik kontrol mekanizması oluşturuyor. Önümüzdeki dönemde asıl tartışma, bu sistemin özellikle Rusya ve diğer AEB ülkelerinin vatandaşlarının seyahat özgürlüğünü ve mevcut uluslararası anlaşmaları nasıl etkileyeceği üzerinde yoğunlaşacak.
Haber: Gülçin Hayat
